دونیا - خسته قاسم

دنیا – خسته قاسم
گل بیر سندن خبر آلیم
سلیماندان قالان دونیا
ازلی گول کیمی آچیب
آخیریندان سولان دونیا

*
دئی گؤروم نه یه طالیبسان؟
درسینی کیمدن آلیبسان؟
نئچه مین یول بوشالیبسان؟
نئچه مین یول دولان دونیا

*
بو دونیا فانی دیر فانی
بو دونیادا قالان هانی
داوود اوغلو سلیمانی
تخت اوستوندن سالان دونیا

*
خسته قاسیم قالیب ناچار
بو سیرری بس کیملر آچار
گلن فونار قونان کؤچر
هئی سالیرسان تالان دونیا
*
دنیا
بیا از توسوال کنم
ای دنیائی که از سلیمان باقی ماندی
ای که در اول مثل گل باز شده
در آخر پژمرده شده

*
بگو ببینم طالب چیستی؟
درست را از که آموختی؟
چندین بار خالی شدی؟
ای دنیای پر شونده

*
این دنیا فانیست فانی
کسی در این دنیا ماندنی نیست
دنیائی که سلیمان پسر داوود را
از تخت بر زمین افکند دنیا

*
خسته قاسم ناچار مانده
این راز را چه کسی کشف می کند
کسی که می آید می ماندو آنکه می ماند کوچ می کند
ای دنیائی که همیشه نابود می کنی
*

اولماز - ملا پناه واقف

خوبلار آریقیندان یاریماق اولماز
ایگیتین همدمی گرک چاق اولا
بسته بویلو گرک مینا گردنلی
زولفی سیاه وار اندامی آق اولا
سحر دورا سرمه چکه گؤزونه
بیرچکلرین حلقه قویا اوزونه
جلوه لنه سیغال وئره اؤزونه
ایشی گوجو اویناماق اولا
دوشون آچیب ال ده ینده یخه یه
آق قولون باغرینا حلقه توخویا
بدنیندن مشک و عنبر قوخویا
زولفی گردنینده بیر قوجاق اولا
بیر معبودی گرک بالدیری یوغون
سراسر ات باسا دیزین توپوغون
ال دیه نده دورا بویون به بویون
تیتره یه ، قویروق دان چوخ یومشاق اولا
حیاسی اوزونده عاغلی باشیندا
اؤلدوره واقفی گؤز و قاشیندا
یا اون اوچ یا اون دؤرد اون بئش یاشیندا
نه اوندان بؤیوک رک نه اوشاق اولا
..
زیبای روی لاغر فایده ای نمی رساند
همدم جوانمرد باید چاق باشد
باید قامتش بلند و گردنش مینا
زلفش سیاه و اندامش سفید باشد
اول صبح که برمی خیزد بر چشمش سرمه بکشد
جلوه و عشوه و ناز کند
کار و بارش بگو بخند و رقص باشد
اگر دست بر یقه اش ببری
بازوان سفیدش را دور یقه اش پیکان کند
بدنش عطر مشک و عنبر بدهد
زلفانش دور گردنش پر پشت باشد
معبودی باید باشد با رانی چاق
سراسر از زانو تا مچ پا گوشت باشد
اگر دست به او بزنی از خجالت
بلرزد ، تن اش خیلی نرم باشد
حیا در چشم و عقلش بر سر
با چشم و ابرویش واقف را بکشد
سیزده یا چهارده یا پانزده ساله باشد
نه بزرگ و نه کوچک سال باشد

گلدین سئوگیلیم - خسته قاسیم

قدم باسدین دیده لریم اوستونه
سن خوش گلدین ، صفا گلدین سئوگیلیم
قوربان اولوم سیاه چشمین مستینه
نه عجب انصافا گلدین سئوگیلیم
*
صاباحا دک دیده لریم اویمادی
سئیراغیبلار قانیمیزدان دویمادی
او ظالیم لر سنی منه قییمادی
سن ائیله دین وفا گلدین سئوگیلیم
*
عندلیب تک آییردیلار گولومدن
آه چکیرم اوره گیمدن دیلیمدن
اغیار طعنه سیندن منیم ائلیمدن
چکدین جور و جفا ، گلدین سئوگیلیم
*
یار یانیندا یاسلانارام من یوز ایل
سن تزه غنچه سن من شیدا بولبول
بو درد منی اولدوروردی یقین بیل
سن دردیمه شفا گلدین سئوگیلیم
*
من قاسیمام سینه م حاققین کلامی
شوکور حاققا ، یار ائشیدیب نالامی
جمالین شعله سی باسمیش عالمی
دوشوب قافدان – قافا گلدین سئوگیلیم
*
آمدی عزیزم
قدم بر دیدگانم گذاشتی
خوش آمدی صفا آوردی عزیزم
قربان چشمان مست سیاهت
چه عجب که به انصاف آمدی عزیزم
*
تا صبح خواب بر چشمانم نمی رفت
سئیراغیبان از خونمان سیراب نمی شدند
آن ستمگران تو را به من دریغ می کردند
تو بر من وفا کردی و آمدی عزیزم
*
مانند هزاردستان راهمان را جدا کردند
از ته دل و زبان آه می کشم
از طعنه اغیار و طایفه من
جور و جفاها کشیدی و آمدی عزیزم
*
صدها سال کنار یار پناه می گیرم
تو غنچه تر و تازه ای و من بلبل
این درد مرا می کشت باورم کن
تو همچون شفای دردم آمدی عزیزم
*
من قاسمم سینه ام کلام حق
شکر خدا ، حق ناله ام را شنید
شعله جمالش دنیا را دربرگرفته
از آن سر دنیا آمدی عزیزم

شکیل - داوود هوشنگ

قاش چکدیم ، گؤز چکدیم
آغیز ، باش چکدیم
اللریمله بیر گون یاراتدیم سنی
بیر جانسیز شکیل کی سئویردیم اونو
فیکریمده جان وئردیم دیریلتدیم سنی
من سنه آغلادیم ، من سنه گولدوم
چیچک لندیم سنه گول آچدیم سولدوم
بیر باخیشدا سنه اور ک باغلادیم
سن منه نه گولدون نه ده آغلادین
نه عؤمرونده بیر آن اور ک باغلادین
سن معصوم گوناهسیز بیر شکیل اولدون
نه بیلیم بلکه ده سوچلو من ایدیم
سئوینجی قلبینده یارالدانمادیم
من یارادان شکیل اور ک سیز اولدو
داوود هوشنگ
*
تصویر
ابرو کشیدم ، چشم کشیدم
دهان و سر کشیدم
با دستانم روزی خلقت کردم
تصویر بی جانی که دوستش داشتم
در ذهن و فکرم جانت بخشیدم
بر تو گریستم و بر تو خندیدم
برایت غنچه شدم و به خاطرت باز شدم
با یک نگاه دل به تو بستم
تو بر من نه گریستی و نه خندیدی
و نه لحظه ای دل به من دادی
تو تصویری معصوم و بی گناه شدی
چی بگویم شاید من مقصر بودم
در دلت عشق را نتوانستم خلق کنم
تصویری که خلق کردم بدون قلب بود
*

ضیافت و فلاکت - معجز شبستری

اوخوردو مرثیه خوان من باخیردیم حیرتیله
ووروردی باشه جماعت کمال شدتیله
رفیق قاوزادی باشین دئدی : اییل آشاغی
دئدیم : نییه ؟ - دئدی : همرنگ اول جماعتیله
روا دگیل باخاسان خایجی کیمی خلقه
گرک ملول اولاسان سن ده بو مصیبتیله
خلاصه مرثیه بیتدی ، چکیلدی یا الله
گؤتوردوک ال طرف کبریایه ملتیله
دؤشه ندی سفره یئره خونچه پیلوو گلدی
قارینلار اولدی چیراغان او دادلی نعمتیله
یانیردی پینج وا مجلیسده ، خلق ترلیردی
ولیک قار یاغیردی ائشیکده شدتیله
ییغیلدی سفره تمام اولدو مجلس عشرت
ایاغه دوردی جماعت یئریندن عزتیله
عباسینی گؤتورن ائیله دی خداحافظ
یولا سالیردی قوناقچی بیزی نزاکتیله
فنارلر یاخیلیب کوچه چون ایشیقلاندی
دئدیم رفیقه باخ ایندی اویانه دقتیله
باخوب نه گؤردی ، پریشان ، بی نوا بیر جمع
آیاق یالین ، بدن عریان ، دوروبلا ذلتیله
نه رنگ واردی نه قان اوزلرینده دم بسته
باخیردی خلقه او بی نور گؤزلر حسرتیله
دئدیم رفیقه گؤرورسن او طفل معصومی
دوداقلاری گؤگه ریب جنگ ائدیر طبیعتیله
او عورته نظر ائت اگله شیب بوز اوستونده
باشی آچیق دوناجاق بو گئجه او حالتیله
روا دگیل باخاسان خاریجی کیمی اونا سن
عباوی سالمیاسان باشینا محبتیله
جگر کباب ائدیجیحالدیر ، بو حال ای دوست
نئجه گئدیب یاتاجاقسان ائوینده راحتیله
رفیق یومدی گؤزون ترلدی خجالت دن
باشین اشاغه سالیب گئچدی گئتدی سرعتیله
دالیجا سسله دی معجز : رفیق دور گئتمه
گرگ کی تیتره یه سن ، سن ده بو جماعتیله
بو یاره لی باجیلار مرهم ایسته ییر سندن
هارا قویوب گئدیسن ، خلقی بو جراحتیله
*
مرثیه خوان روضه می خواند و من با حیرت نگاه می کردم
مردم به شدت بر سرشان می کوبیدند
رفیقم سرش را بلند کرد و گفت : سرت را پائین خم کن
پرسیدم : چرا ؟ گفت : همرنگ جماعت شو
روا نیست مانند بیگانگان به خلق نگاه کنی
باید در این مصیبت غمگین و ملول باشی
خلاصه روضه تمام شد و مردم یاالله کشیدند
همراه مردم دست بهسوی عرش کبریا بلند کردیم
سفره پهن شد و سینی پلو آمد
شکمها با دیدن آن غذای خوشمزه چراغان شد
بخاری روشن بود و مردم از گرما عرق کرده بودند
اما در بیرون برف به شدت می بارید
سفره جمع شد و مجلس عشرت به پایان رسید
مردم با عزت از جایشان بلند شدند
هر که عبایش را مرتب می کرد خداحافظی می کرد
میزبان نیز با احترام مهمانان را بدرقه می کردند
فانوسها روشن شده بود و کوچه را روشن کرده بود
به رفیقم گفتم حالا به آن طرف کوچه نگاه کن
نگاه کرد و چه دید؟ جمعی پریشان و بی نوا
پا برهنه سر برهنه که با ذلت گوشه ای ایستاده اند
نه رنگ و رو و نه خون در چهره داشتند
با آن چشمان کم سو به مردم نگاه می کردند
به رفیقم گفتم : آن طفل معصوم را می بینی
لبهایش کبود شده و با طبیعت جنگ می کند
به آن زن نگاه کن که روی یخها نشسته
سرش لخت است و امشب از سرما یخ خواهد کرد
روا نیست که مثل خارخی خا به اینها نگاه کنی
عبایت را از روی مهر بر سرشان نکشی
این حال جگر آدمی را کباب می کند ای دوست
چگونه در خانه ات راحت خواهی خوابید
رفیقم چشمانش را بست از خجالت عرق کرد
سرش را پائین انداخت و به سرعت رد شد
پشت سرش معجز صدا کرد : بایست رفیق نرو
باید تو هم همراه این جماعت از سرما بلرزی
این خواهران زخم دیده مرهم می خواند
مردم را با این همه زخم چگونه رها می کنی و می روی؟

عکاس - میرزا علی معجز شبستری

جماعت وئرین بیر قولاق بندییه
چکون بو گؤزل سؤزلری رندییه
دئییرلر شبسترده عکاس وار
نه عکاس ، بیر نسل نسناس وار
دوکان وئرمییون مرد عکاسه سیز
اگر شیعه سوز حضرت عباسه سیز
دوکانوزدا کسب ائتسه عکاس پست
او پول کی آلورسوز گه اندر گه است
پیمبر حرام ائیلیوب صورتی
یاراشماز بیزه ارمنی صنعتی
ووروب پالچیغی قالب کرپیشه
که لایق دئییل سیزلره هر پئشه
آلاهیز چوالی آلون دالوزا
تمیز ایش یاراشماز سیزین حالوزا
تعالی چه شان و جلالست این
چرا آن حرام است حلال است این
به بحر تقارب تقارب نما
ز عکاس ملعون تجنب نما
الینده گؤره نده اونون ماشینی
وورون سیندیرون سیز اونون باشینی
سیزه لازم اولسا اگر تذکره
ائدون خرج بیر عکس ایچون یوز لیره
گئدون شهر تهرانه عکس سالدیرون
شبستردن آمما بونی قالدیرون
بو قازانجلی ایشه گرک ارمنی
مسلمان ساتا شور نخود لبلبی
مسلمان بوشالدا موالی گرک
ییه پوخ قازانجی عیالی گرک
*
عکاس
ای جاعت به عرایض بنده گوش کنید
حرفهایم را به گوش جان بسپارید
می گویند که در شبستر عکاسی است
نه عکاس که جنس نسناسی است
به مرد عکاس مغازه اجاره ندهید
اگر شیعه حضرت عباس هستید
اگر عکاس پست در مغازه شما کسب کند
اجاره ای که از او می گیرید ، گه اندر گه است
پیامبر نقش صورت را حرام کرده است
داشتن شغل ارمنی شایسته ما نیست
گل را در قالب آجر بریزید
که داشتن هر شغلی شایسته شما نیست
چوال را بر پشتتان بیاندازید
کار تر و تمیز برازنده شما نیست
تعالی چه شان و جلال است این
چرا آن حلال و حرام است این
به بحر تقارب تقرب نما
ز عکاس ملعون تجنب نما
هر گاه ماشین عکاسی را دستش دیدید
بزنید و سرش را بشکنید
اگر عکس لازم داشته باشید
به خاطر همان عکس صد لیره خرج کنید
به تهران بروید و عکس بیاندازید
اما این عکاس را از شبستر بیرون کنید
این کار پر سود لایق ارمنی است
مسلمان باید نخود شور و چغندر پخته بفروشد
مسلمان باید مستراح را تمیز کند
تا درآمد گه اش را زن و بچه اش بخورند

*

در بالاترین

زاهد - میرزا علی اکبر صابر طاهرزاده

جنت ده کی حوری لری ، قلمانلاری آللاه
قاودیم دییه بیر وحی ایله ائتسه سنی افهام
زاهد ، من اولوم گیزله مه آچ صدقینی سویله
سن بیرده ائده رسن می نماز امرینه اقدام؟

*

حوریان و قلمانهای داخل بهشت را ، خدا

از بهشت راندم گفته : به تو بفهماند

زاهد مرگ من پنهان نکن و با صداقت بگو

آیا باز برای خواندن نماز رو به قبله می ایستی؟

تعجب - میرزا علی اکبر صابر طاهرزاده

چوخ تعجب ائدیرم طرز جدیده که اولی

اجنبی لر اوخودوقجا هنر اظهار اولور

حال بو کی ملتیمیزدن اونی کیم کی اوخهویور

غالبن حضرت آللاهی دا انکار ائدیور

*

خیلی تعجب می کنم به این دوران جدیدکه

وقتی بیگانه تحصیل می کند هنرش آشکار می شود

در حالی که وقتی مردم خودمان تحصیل علم می کنند

اکثرشان وجود خدا را نیز انکار می کنند

ایکیز کاردئشیم - احمد سلجوق ایلکان

ان اییی دوستومدور یابانجی دئگیل

بو یانلیزلیک بئنیم ایکیز کاردئشیم

ان آجی گئرچگیم - یالانچیم دئگیل

بو ایریلیک یئنیم ایکیز کاردئشیم

*

سیز بیر - بیر سورون دا کونوشتوراییم

ان ظالیم درتلرله یاریشتیراییم

اوزاکتا دورمایین تانیشتیراییم

بو آجیلار بئنیم ایکیز کاردئشیم

*

بلکی ده سببی سئودیکریم ده

دوشمنیمی جانیم بیلدیکلریمده

نه ره یه گیتسه مده کیرپیکلریمده

بو گؤز یاشی بئنیم ایکیز کاردئشیم

*

برادر دو قلوی من

بهترین دوستم است و بیگانه نیست

این تنهائی ، برادر دوقلوی من است

تلخ ترین حقیقتم ، دروغ نیست

این جدائی برادر دوقلوی من است

*

شما یکی یکی بپرسید و به حرفش بیاوریم

با ظالمترین دردها به مسابقه اش ببریم

دورنایستید آشنایتان کنیم

با این دردها که برادر دوقلوی من است

*

شاید سببشان عزیزانم هستند

دشمنانس که شیرین تر از جانشان پنداشتم

هر جا هم که برم بر مژگانم نشسته اند

این اشک چشمانم که برادر دوقلوی من است

*

واژگان

ایکیز کاردئش : عکیز قارداش ، برادر یا خواهر دوقلو

ان اییی : لاپ یاخجی ، بهترین

یابانجی : اؤزگه ، بیگانه

یانلیزلیک : یالقیزلیق ، تنهائی

بئنیم : منیم ، مال من

گئرچک : دوغرو ، حقیقت

سورماق : سوروشماق ، سوال کردن

کونوشتورماک : دانیشدیرماق ، به حرف آوردن

سئودیکلر : ایستکلر ، عزیران

نه ره یه : هارا ، به کجا